Ngày 29/5/2026, tại Nhà Trưng bày và Triển lãm Thành phố Hồ Chí Minh (92 Lê Thánh Tôn, phường Sài Gòn), Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị “Thực trạng và giải pháp xây dựng, phát triển hệ thống bảo tàng tại Thành phố Hồ Chí Minh”.
Tham dự và chủ trì Hội nghị có ông Phạm Định Phong – Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; ông Trần Thế Thuận – Thành ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh; ông Nguyễn Minh Nhựt – Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh; cùng đại diện lãnh đạo các cơ quan Trung ương, sở, ngành Thành phố, các nhà khoa học, chuyên gia, đại diện các bảo tàng công lập, ngoài công lập cùng đông đảo những người làm công tác di sản văn hóa trên địa bàn Thành phố.
Hội nghị là diễn đàn để các cơ quan quản lý, các nhà khoa học, chuyên gia và đội ngũ những người làm công tác bảo tàng cùng nhìn nhận thực trạng hoạt động của hệ thống bảo tàng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, trao đổi kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp phát triển trong giai đoạn mới. Đây cũng là dịp để đánh giá những kết quả đạt được, nhận diện những khó khăn, thách thức và định hướng xây dựng hệ thống bảo tàng Thành phố giai đoạn 2026 – 2030 theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, hội nhập quốc tế và phát huy hiệu quả các giá trị di sản văn hóa trong đời sống xã hội.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Nguyễn Minh Nhựt – Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao nhấn mạnh vai trò quan trọng của hệ thống bảo tàng trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, giáo dục truyền thống, xây dựng bản sắc đô thị và phát triển văn hóa Thành phố trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Đồng thời khẳng định yêu cầu đổi mới tư duy hoạt động bảo tàng, lấy công chúng làm trung tâm, gắn bảo tàng với giáo dục, du lịch, sáng tạo và phát triển công nghiệp văn hóa.
Tại Hội nghị, các đại biểu đã nghe Báo cáo đánh giá hoạt động bảo tàng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2021 – 2025 và định hướng nhiệm vụ, giải pháp phát triển hệ thống bảo tàng giai đoạn 2026 – 2030. Báo cáo cho thấy hệ thống bảo tàng Thành phố tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những trung tâm bảo tàng lớn của cả nước, từng bước đổi mới hoạt động chuyên môn, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ công chúng. Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động bảo tàng vẫn còn những khó khăn về cơ sở vật chất, nguồn lực đầu tư, công tác số hóa và khả năng khai thác hiệu quả các giá trị di sản phục vụ nhu cầu tham quan, học tập và trải nghiệm của công chúng.
Hội nghị đã tiếp nhận 44 bài tham luận của các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và các đơn vị bảo tàng. Nội dung tham luận tập trung vào các nhóm vấn đề trọng tâm như: thực trạng hoạt động chuyên môn bảo tàng; công tác nghiên cứu, sưu tầm, kiểm kê, bảo quản và tư liệu hóa hiện vật; số hóa dữ liệu và ứng dụng công nghệ trong hoạt động bảo tàng; khai thác, phát huy giá trị di sản văn hóa; định hướng phát triển hệ thống bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh chuyển đổi số và xây dựng đô thị sáng tạo. Các tham luận đã cung cấp nhiều góc nhìn khoa học, thực tiễn và đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống bảo tàng trên địa bàn Thành phố trong thời gian tới.
Trong chương trình Hội nghị, các đại biểu đã được lắng nghe nhiều tham luận chuyên sâu của các nhà khoa học, nhà quản lý và đại diện các bảo tàng. Nổi bật là các tham luận về hệ thống bảo tàng trong “siêu đô thị” Thành phố Hồ Chí Minh; thực trạng và giải pháp xây dựng, phát triển hệ thống bảo tàng Thành phố; kinh nghiệm đa dạng hóa hoạt động của Bảo tàng Áo Dài nhằm thu hút khách tham quan; Bên cạnh cạnh các tham luận, Hội nghị còn ghi nhận nhiều ý kiến trao đổi, đóng góp tâm huyết của các đại biểu tham dự, tập trung vào các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động bảo tàng trong giai đoạn mới.
Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, ông Phạm Định Phong – Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa đánh giá cao những kết quả mà hệ thống bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh đã đạt được trong thời gian qua, đặc biệt trong công tác số hóa dữ liệu, đổi mới hoạt động giáo dục di sản và mở rộng hợp tác quốc tế. Đồng thời đề nghị Thành phố tiếp tục quan tâm đầu tư hiện đại hóa hệ thống bảo tàng theo tiêu chuẩn quốc tế; đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu hiện vật, hoàn thành số hóa 3D đối với các bảo vật quốc gia và hiện vật quý hiếm; phát triển các không gian trưng bày tương tác, trải nghiệm; tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu; mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế và phát huy vai trò của bảo tàng trong phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch và giáo dục cộng đồng.
Phát biểu tiếp thu và tổng kết Hội nghị, ông Trần Thế Thuận – Thành ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh trân trọng cảm ơn và ghi nhận các ý kiến chỉ đạo của Cục Di sản văn hóa cùng những đóng góp tâm huyết của các nhà khoa học, chuyên gia và đại biểu tham dự. Ông nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, hệ thống bảo tàng Thành phố cần tiếp tục đổi mới theo hướng lấy công chúng làm trung tâm, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn, phát huy vai trò của bảo tàng như một không gian giáo dục, sáng tạo văn hóa và điểm đến du lịch đặc sắc; đồng thời tăng cường hợp tác, phát triển nguồn nhân lực và từng bước xây dựng hệ thống bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh theo định hướng “chuyên nghiệp – hiện đại – bản sắc”. Những nội dung trao đổi, kiến nghị tại Hội nghị sẽ được Sở Văn hóa và Thể thao tổng hợp, nghiên cứu để hoàn thiện các nhiệm vụ, giải pháp phát triển hệ thống bảo tàng Thành phố trong giai đoạn 2026 – 2030.
Những kết quả, kiến nghị và định hướng được trao đổi tại Hội nghị sẽ là cơ sở quan trọng để các cơ quan quản lý, các bảo tàng và đội ngũ những người làm công tác di sản tiếp tục nghiên cứu, triển khai trong thời gian tới, góp phần xây dựng hệ thống bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh ngày càng phát triển, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của công chúng và phát huy hiệu quả các giá trị di sản trong đời sống đương đại.
Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh